|
 Unlike the North-South divide of London's Thames, the Danube splits Budapest into Buda in the east and Pest in the west. But which side has the greater charm?
London, Paris, Berlin; Thames, Seine, Spree. Seems that behind every great capital there is a great river. But what European river can boast having two waltzes and one symphony written in its honour, inspiring a German Renaissance art movement and giving its name to a fleet of Star Trek ships? The Danube is Europe's second largest river (after the Volga) and runs through four capital cities: Vienna, Bratislava, Budapest and Belgrade. Of these four cities, it is Budapest that acknowledges that it is sliced in half by this grand river; Buda lies to the west and Pest lies to the east. So what's the difference? Perhaps their names can shed light on things. The name Buda has two possible origins: some say it is named after Bleda, who lead the Hunnic Empire along with his more notorious elder brother Attila for 11 years until his death (possibly at the hands of Attila) around 445, while others connect it to the Indo-European word for water: *wodr. Pest comes from the Slavic term meaning "oven", referring to the furnaces used to harden the bricks the homes were made out of there.
OK, not much help there. So instead, let's turn to two residents of the city, one a staunch Buda activist, Adrian Courage, and the other a committed Pest apologist, Monika Jones. Let's have a good clean fight, guys!
Londyn, Paryż, Berlin; Tamiza, Sekwana, Szprewa. Przez każdą większą europejską stolicę przepływa duża rzeka. Jest jednak tylko jedna, na której cześć napisano dwa walce i symfonię, która stanowiła inspirację dla niemieckiego renesansu i która użyczyła swojej nazwy flocie wahadłowców ze Star Treka. Dunaj jest drugą co do wielkości europejską rzeką (za Wołgą) i przepływa przez cztery stolice: Wiedeń, Bratysławę, Budapeszt i Belgrad. Rzeka dzieli Budapeszt na dwie części: Budę po zachodniej stronie i Peszt po wschodniej. Co je różni? Może jakąś odpowiedź odnajdziemy w ich nazwach. Słowo Buda ma dwa możliwe pochodzenia: według jednych nazwa pochodzi od Bledy, który wraz ze swoim bratem Atillą przez 11 lat, aż do śmierci (prawdopodobnie na rękach Atilli) rządził Imperium Hunów; inni wiążą ją z indoeuropejskim słowem wodr (woda). Natomiast nazwa Peszt pochodzi od słowiańskiego słowa piec (chorwacki peć, słoweński peč), odnoszącego się do wielkich pieców używanych do utwardzania cegły.
OK, z naszej strony to już wszystko. O więcej szczegółów zapytamy dwóch mieszkańców stolicy: Adriana Courage'a z Budy i Monikę Jones z Pesztu. Czas zacząć pojedynek!
 BUDA BING
While Pest may be full of secrets, smells and surprises, it is also as flat as a palacsinta (Hungarian pancake). To see the city in all its glory, Buda is the place to go. Climb up to the historic Old Town in the castle district for the second-best views in town, or meander through the fields and forests of Gellért-hegy for the best. From here, the urban sprawl of Pest is laid bare, and for all its hustle and bustle, Pest is nothing without Buda.
NIGHTLIFE
 This is one area where Buda falls short of its more cosmopolitan twin. Hard partying is limited to a handful of clubs, many of them in the American-style shopping mall of Mammut. A better bet is to head closer to the river (and Pest) to Romkert under Elizabeth Bridge, or the trio of clubs at the foot of Petó´fiBridge: A38, Zöld Pardon and Rio. As well as being a former Ukrainian pleasure boat (you can't miss it), the A38 is one of the city's top concert venues and also has its own restaurant and rooftop bar (see page 52). Within easy staggering distance, Zöld Pardon and Rio offer contrasting outdoor partying options - beery summer student festival versus electronic beach party. Not forgetting the gigantic party complex on Shipyard Island - the venue for the Sziget Festival - that can only be accessed from Buda and is perhaps the place to party under the stars in BP.
DINING OUT
While hungry travellers may be spoilt for choice across the river, Buda has really taken it to Pest in the dining stakes in recent years. Csalogány 26 has quickly developed a reputation as one of the best restaurants in town, Symbol offers high design and good food at reasonable prices, and Oregano offers traditional meals at traditional prices. And just beyond the tunnel under the castle, the recently refurbished Déryné is a real find - welcoming and homely, yet trendy and chic.
SIGHTSEEING
 Aside from the irresistible views of Pest, most of the top sights in Buda are concentrated in the castle district. Entry by car is restricted, allowing throngs of tourists to meander the picturesque cobbled streets at their leisure. At the southern end of the hill is the enormous Buda Palace, which houses the Budapest History Museum, the Széchenyi Library and the National Gallery. The latter is well worth a visit, housing around 100,000 works of art from the 11th century onwards, including architectural remains, carvings, reliefs and paintings.
Buda has plenty more to explore, particularly for those who prefer fresh air to traffic noise. The hills rolling off to the northwest of the city feature surprisingly elegant villas and make great mountain biking and hiking country, while the sanctuary of the big city is never more than a bus ride away. To discover Buda's secret underbelly, explore the manmade
RELAXATION
 If it's true that Buda is derived from "voda", the Slavic word for water, it would be appropriate. The hillside has over 150 natural springs, many of which offer invigorating bathing even today. The obvious choice is the regal Gellért, but the Rudas, Király and Lukács baths also offer total relaxation in unique surroundings. Be warned, however, that Király has alternate men's (Tuesdays, Thursdays and Saturdays) and women's (Mondays, Wednesdays and Fridays) days, while all others have segregated saunas and steam baths. Gellért also has outdoor pools and bathing areas, plus a wave pool.
Words by Adrian Courage
 PARTY
Mammut Lövoház utca 2-6, +36 (06) 1 345 8020, www.mammut.hu
Romkert Döbrentei tér 9-11
A38 Pázmány Péter sétány, +36 (06)1 464 3940, www.a38.hu
Zöld Pardon Goldmann György tér 6, +36 (06) 1 279 1880, www.zp.hu
Rio Goldmann György tér 1, +36 (06) 30 297 2158, www.rio.hu
EAT
Csalogány 26 Csalogány utca 26, +36
(06) 1 201 7892, www.csalogany26.hu
Symbol Bécsi út 56, +36 (06) 1 333 5656, www.symbolbudapest.hu
Oregano Bakfark Bálint utca 1-3, +36
(06) 1 202 1869, www.oreganokifozde.hu
Déryné Krisztina tér 3, +36 (06) 1 225 1407, www.cafederyne.hu
SEE
Budapest History Museum Buda Castle Building E, Szent György tér 2, +36 (06) 1 487 8801, www.btm.hu
Széchenyi Library Buda Castle Building F, +36 (06) 1 224 3700, www.oszk.hu
National Gallery Szent György tér 2, Buda Castle Buildings A, B, C and D, +36 (06) 1 375 5567, www.mng.hu
RELAX
Gellért Kelenhegyi út 4, +36 (06) 1 466 6166, www.spasbudapest.com
Rudas Döbrentei tér 9, +36 (06) 1 356 1322, www.spasbudapest.com
Király Fo utca 84, +36 (06) 1 202 3688, www.spasbudapest.com
Lukács Frankel Leó utca 25-29, +36
(06) 1 326 1695, www.spasbudapest.com
Peszt może i jest pełen tajemnic, zapachów i niespodzianek, ale jest przy tym płaski, jak palacsinta (węgierski naleśnik). Żeby podziwiać jego panoramę, i tak trzeba wybrać się do Budy.
GDZIE ZAIMPREZOWAĆ
Jedynie pod względem możliwości imprezowania Buda nie dorównuje swojemu kosmopolitycznemu bliźniakowi. Wybór ograniczony jest do garstki klubów w centrum Mammut oraz nad rzeką: Romkert pod Mostem Elżbiety i tria: A 38, Zöld Pardon i Rio u stóp Mostu Petőfi. Nie wspominając o gigantycznym kompleksie na Wyspie Obudai - tu odbywa się festiwal Sziget - na którą można dostać się tylko z Budy.
GDZIE ZJEŚĆ
W ostatnich latach poziom usług gastronomicznych Budy bardzo podskoczył. Csalogány 26 zdobyła reputację najlepszej restauracji w mieście, godny polecenia jest też Symbol oraz Oregano z tradycyjną węgierską kuchnią. Prawdziwym odkryciem jest odnowiona niedawno Déryné.
CO ZOBACZYĆ
Większość atrakcji Budy skupionych jest wokół malowniczej dzielnicy zamkowej. W ogromnym Pałacu Budańskim mieści się Muzeum Historyczne, biblioteka Széchenyi i Galeria Narodowa.
Buda ma znacznie więcej do zaoferowania. Na północny zachód od miasta położone są eleganckie wille, są tu doskonałe warunki do jazdy an rowerze i pieszych wędrówek. Warto zwiedzić labirynt pod wzgórzem zamkowym i jaskinię Pálvölgyi.
CZAS NA RELAKS Nie przypadkiem nazwa Buda pochodzi od słowiańskiego słowa "woda" lub ", Na wzgórzu znajduje się ponad 150 naturalnych źródeł, w tym słynne Gellért, Rudas, Király i Lukács.
 POPULAR PEST
If this were a popularity contest, Pest would win hands down. It's the lifeblood of Budapest and the epicentre of Hungarian culture and commerce. Most of the sights worth seeing are on the east side of the "pearl of the Danube". And they're easy to see, too. The flat cityscape paired with an efficient but - be warned - bureaucratic transport system means zipping around by bus, tram, bike or foot is a cinch.
NIGHTLIFE
Party until dawn at bars, lounges, beer gardens, clubs and concert halls - you name it, Pest has it. If you can find them, that is. Some the best spots in town are hidden romkertek or ruined gardens. For instance, only a dusty yellow sign on a dilapidated sidestreet marks Szimpla Kert, the original and still the best. "It just feels so Alice in Wonderland," said one BP first-timer, sitting in a bathtub-turned-couch at 3am with a beer in one hand and a cigarette in the other. This is what Pest is all about.
Other hot spots include Gödör, an underground bar and concert space in the city centre; and Corvin Tetó´, a club atop a former Soviet-style shopping mall (tip: take the lift and down a shot of Unicum on your way up). For dancing, head to Nagymezó´ utca, where Soho London club (underground, 90s music) and B7 Club (trendy, pop music) compete on opposite sides of the street.
DINING OUT
 When it comes to food, Pest has a full menu. This can be overwhelming, since quality varies and extravagant décor isn't always the best indicator of service. For a great meal at reasonable prices, head for Klassz (on Andrássy út just around the corner from people-watching heaven Ferenc Liszt Square), but beware that they don't take reservations and fill up quickly. A sure-fire midrange choice is M, a pleasant, if a little smoky, Hungarian restaurant with furniture drawn on the walls in pencil, while lunch at the Kádár Étkezde or dinner at Kispipa is like stepping into a magical time warp.
SIGHTSEEING
 Pest is packed with points of interest. The Parliament, St István Basilica, Andrássy út and Heroes' Square are just a handful of the 3,000 official monuments on this side of the city. To see it best, wander around, get lost and find yourself again. You never know what is around the corner. Budapest peaked at the turn of the last century - a golden age for architecture and evidence is all around. Even if you don't intend to spend the night, drop in for a coffee at the Four Seasons, Corinthia Grand Hotel or New York Palace, just three of many monuments to whimsy in this eclectic city.
Art buffs are spoilt for choice too. The Museum of Fine Arts and Mú´csarnok on either side of Heroes' Square are both worth a visit, as well as the National Museum and stunning Museum of Ethnography (opposite Parliament). Also check out the contentious House of Terror, which makes an interesting spectacle of the last century's top two dirty words: Nazism and Communism. It is also worth noting that Pest maintains a rich Jewish heritage - don't miss the largest synagogue in Europe on the edge of the lively former Jewish Quarter, and the impressive Holocaust memorial tree.
RELAXATION
Despite the endless hustle and bustle, R'n'R is just as possible in Pest as it is in leafy Buda. While it's true there are more baths on the hilly Buda side, Pest's laidback City Park (behind Heroes' Square) is home to the postcard-perfect Széchenyi baths (although the central courtyard is undergoing renovations at present). Share the warm waters with big-bellied, chess-playing gentlemen for an experience so relaxing you'll instantly forget which side of the river you're on.
Words by Monika Jones
PARTY
Szimpla Kert
Kazinczy utca 14, +36
(06)1 352 4198, www.szimpla.hu
Gödör
Erzsébet tér, +36 (06) 20 943 5464, www.godorklub.hu
Corvinteto
Blaha Lujza tér 1-2, +36
(06) 1 461 0007
Soho London
Nagymezo utca 31, +36
(06) 20 233 6489, www.soholondon.hu
B7 Club
Nagymezo utca 46-48, +36
(06) 1 269 0573, www.b7.hu
EAT
M
Kertész utca 48, +36 (06)20 940 2928
Kádár Étkezde
Klauzal tér 9, +36
(06) 1 321 3622
Kispipa
Akácfa utca 38, +36 (06) 1 342 3969
SIGHTS
St István Basilica
Szent István tér 33, +36 (06) 1 317 2859, www.basilica.hu
Four Seasons
Roosevelt tér 5-6, +36 (06) 1 268 6000, www.fourseasons.com/budapest
Corinthia Grand Hotel
Erzsébet körút 43-49, +36 (06) 1 479 4000, www.corinthia.hu
New York Palace
Erzsébet körút 9-11, +36 (06) 1 886 6111, www.newyorkpalace.hu
Museum of Fine Arts
Dózsa György út 41, +36 (06) 1 469 7100, www.szepmuveszeti.hu
Mucsarnok
Dózsa György út 37, +36
(06) 1 460 7000, www.mucsarnok.hu
National Museum
Múzeum körút 14-16, +36 (06) 1 338 2122, www.hnm.hu
Museum of Ethnography
Kossuth tér 12, +36 (06) 1 473 2400, www.neprajz.hu
House of Terror
Andrássy út 60, +36 (06) 1 374 2600, www.terrorhaza.hu
RELAX
Széchenyi baths
Állatkerti körút 11, +36 (06) 1 363 3210, www.spasbudapest.com
USEFUL WEBSITES
www.caboodle.hu, www.chew.hu
W konkursie na popularność Peszt zdeklasowałby swojego rywala -większość najciekawszych atrakcji znajduje się na wschód od Dunaju. I łatwo do nich dotrzeć. Płaski krajobaz miejski w połączeniu z efektywnym, choć - ostrzegam - zbiuroktatyzowanym systemem transportowym stwarza doskonałe warunki do poruszania się.
GDZIE ZAIMPREZOWAĆ
W Peszcie do rana można imprezować w barach, ogródkach piwnych, klubach, salach koncertowych. Do najlepszych lokali należy Szimpla Kert, undergroundowy Gödör oraz Corvin Tető. Jeżeli chcesz poszaleć na parkiecie, na Nagymező út znajdują się dwa rywalizujące ze sobą kluby: Soho London i B7.
GDZIE ZJEŚĆ
Menu Pesztu jest naprawdę bogate. Restauracja Klassz (Andrássy út) to połączenie doskonałej kuchni i rozsądnych cen. Bardzo sympatyczna jest węgierska restauracja M; wybierając się na lunch do Kádár Étkezde albo na obiad do Kispipa przygotuj się na magiczną podróż w czasie.
CO ZOBACZYĆ
Peszt oferuje mnóstwo atrakcji. Parlament, Bazylika Św. Stefana, Andrássy út i Plac Bohaterów to tylko kilka spośród 3000 oficjalnych zabytków. Najlepiej jest pokręcić się po okolicy i dać się zgubić - nigdy nie wiesz, na co natrafisz za rogiem ulicy. Na kawę warto wejść do Four Seasons, Corinthia Grand Hotel albo New York Palace. Miłośnicy sztuki będą zachwyceni zbiorami Muzeum Sztuk Pięknych, Műcsarnok oraz Muzeum Etnograficznego. Warto wybrać się do kontrowersyjnego Domu Terroru, poświęconego nazizmowi i komunizmowi. W Peszcie znajduje się też największa w Europie synagoga.
CZAS NA RELAKS
To prawda, więcej łaźni znajduje się w Budzie, jednak Peszt też ma swoją wspaniałą Széchenyi. Weź przykład z brzuchatych szachistów i zanurz się w ciepłej wodzie, a poczujesz sie tak odprężony, że natychmiast zapomnisz, która to strona rzeki.
|
